Ergenlik Maskesi Serisi No.14 - Şule Ağayar

Bu eser, Şule Ağayar tarafından terracotta tekniği ve sırlı pişirim ile yaratılmış özgün bir seramik-metal karışık teknik heykeldir. ERGENLİK MASKELERİ Çoğu kişi için sancılı geçen dönem; aslında en verimli hissettiğimiz, hatıralarımızda her şeyi yapabileceğimize inandığımız ve çoğu bu günkü düşünce şeklimize aykırı olanları yaptığımız dönemdir aslında. Başka hiçbir dönemde o sıklıkla kalp atışlarımızı hissederek aşık olmadık. Başka hiçbir zaman o kadar çok üzülmedik ve o kadar çabuk üzüldüğümüz şeyleri unutmadık. Başka bir dönem yok ki o kadar duygusal şiir yazmadık ve o zaman okuduğumuz kadar güzel şiirler okumadık. Şaşırdıklarımız karşısında gözlerimiz hiç o kadar çok büyümedi. Beğenilmek hiçbir zaman o dönemdeki kadar önemli olmadı. Hiçbir zaman ergenlik dönemi kadar dürüst, cesur ve adil olmadık. Ergenlik; cinsiyet hormonlarının salgılanmaya başladığı ve bedenin hızlı bir değişim ve gelişim sürecine girerek yetişkin bedeni özellikleri kazandığı dönem. Ergenlikte bedenin bu hızlı değişimine, bedenin yetilerinin nerede ve nasıl kullanılacağına karar verecek olan zihinsel değişimler eşlik etmez; zihinsel gelişim bedensel gelişimle eşzamanlı değildir. Ergenliğin kriz olarak nitelendirilmesinde, birçok başka etken yanında bu dengesizliğin önemli payı vardır. Bu krizin yönetilmesi amacıyla çeşitli kültürlerde görkemli törenlerle ritüeller eşliğinde kutlanan ergenlik; sadece bireyin yaşadığı bir olgu olarak algılanmayıp, toplumsal boyutuyla da önemsenmiştir. Ritüellerde öne çıkan özelliklerin ilki, kişinin önceki statüsünü kendisine yabancılaştırmasıdır. İkinci olarak, eski statü ve rollerin “öldüğü” bir ara durum, ölüm ve yeniden dirilme sembolizmi kişinin eskiyle olan zihinsel kopuşunun keskinliğini, bir anlamda işin ciddiyetini, ona hatırlatmak ve kavratmak için yaratılmaktadır. Bu ritüeller kapsamında gençlerin bir süre toplumdan uzaklaştırılmasının sebebi toplum istikrarını bozabileceğine inanılan ergen enerjisidir. Güvenli geçişi sağlamak, eril erişkinliğin yollarını öğrenmek için uzak tutulur. Ergin olarak dönebilmesi için dünyadaki ruhlar tarafından kutsanmış olmalıdır. Kutsanma da ölüleri temsil eden maskelerle, ruhların yardımı ile olur. Maskenin değişmeyen yüzü, istikrarın ve sürekliliğin bir sembolüdür; yüzü gizleyerek korur, istenen kişiliğe bürünerek ergenlik yolculuğunu güvenli yapar, bireylerin kimliklerini ve yaşamdaki yerlerini keşfetmelerine yardımcı olur. Diğer yandan maskeler; ergenlerin yetişkin yaşamlarında taklit etmeleri gereken idealleri simgeler. Maskenin ciddi ifadesinde gözlerin tamamen kapalı olması ağırbaşlı olmasını, küçük ağzı çok konuşmamasını ve dedikodu yapmamasını, küçük kulakları dedikoduları dinlememesini tembihlemektedir. Maskenin yüksek alnı ve parlak cildi gençliğinin güzelliğini ifade etmektedir. Ergenlik döneminin kaosundan çıkmada yardımcı olan ritüeller gençlere göstereceğimiz hoşgörünün arkaik göstergeleridir. Her dönemde kuşak farkı, kuşak çatışması, x, y, z kuşakları söylemleri farklılıkların hep devam etmesinden kaynaklanır. Bir zamanlar bizim de yaşadığımız zor dönemlerini atlatılmasında kolektif bilincin önemini anlatan maskeler bu süreci kolaylaştırmaktadır. Afrika ergenlik maskelerinden esinlenerek ortaya çıkan “Ergenlik Maskeleri” heykel serisi dünya ergenlerini kucaklamaktadır. Din, dil, cinsiyet, ülke, kıta farklı olabilir ancak ergenlik herkes için var olan bir süreç. “Ergenlik Maskeleri” erginliğe geçiş sürecini anlamaya, hoş görmeye ve yaşadıkları bu zor dönemde ergenlerin yanında olmaya davet ediyor.