On İki Hayvanlı Türk Takvimi - Hürriyet Gençbay

ON İKİ HAYVANLI TÜRK TAKVİMİ Ortaya çıkışı Milattan önceki tarihlere dayanan hem Türklerin hem de Çinlilerin kullandığı On iki hayvanlı Türk Takvimi, kültürel temaslar sonucu Sibirya’dan Doğu Avrupa’ya kadar çok geniş bir coğrafyayı etkisi altına almış ve farklı özellikler almıştır. Binlerce yıl Asya’nın değişik bölgelerinde atlı çoban ve avcı göçebe olarak yaşamış Türk Kavimleri, bu yaşantı tarzının etkisiyle ve diğer milletlerden farklı psikolojisiyle şekillenmiş, tanrılarla sınırlı kalmayıp, doğayı hayvanları ve ata kültlerini de içinde barındıran inançlarının da yer aldığı son derece zengin, mistik ve etkileyici bir kültür oluşturmuşlardır. Bu kültüre ait olan On İki Hayvanlı Türk Takviminin oluşturulmasıyla ilgili Türk Kavimleri arasında farklı inanış ve hikayeler vardır. Sanatçının eserine ilham olan bilgi ise bu takvimin dünya, güneş ve gezegenlerin hareketleri takip edilerek oluşturulduğudur. Bilim insanlarına göre bu takvim oluşturulurken Jüpiter gezegeninin güneş çevresindeki 12 yıllık tam döngüsü gözlemlenmiş, bu dönüş 30 derecelik açıyla 12’ye bölünerek, her yıla bir hayvan adı gelecek şekilde sistemleştirilmiştir. Sanatçı öncelikle NASA’nın sitesinden Jüpiter’in yüksek çözünürlüklü bir fotoğrafını elde etmiş ve bu fotoğrafı çalışmak istediği boyutta asitsiz kâğıda bastırmıştır. Üzerinde rahat çalışabilmek için baskıyı mukavva haline getirmiş ve üzerine nişasta aheri uygulayarak, mührelemiştir(parlatmıştır). Bütün tasarımı Jüpiter’in yüzeyi üzerinden yola çıkarak oluşturmuştur. Tezhip üslubu olarak tamamen hayvanlardan oluşan bir takvimde; hayvansal üslup olan rumi ve muhtelif hayvan, insan, hayali yaratıkların başlarının kullanılmasıyla tanınan Vakvak üslubunu kullanmıştır. Eserde 24 - 22 ve 18 ayar ezilmiş altın uygulanmış, Jüpiter’in yüzeyinde ve hayvanların gövdelerindeki renklendirmeler suluboya kullanılarak tarama tekniği ile yapılmıştır. Jüpiter’in etrafındaki degrade geçişler ise airbrush kullanılarak verilmiştir.